Apa Maksud RM183.7 Bilion Pelaburan di Kedah?

Angka RM183.7 bilion perlu dibaca sebagai pelaburan yang telah diluluskan, bukan RM183.7 bilion wang yang semuanya sudah dibelanjakan dalam ekonomi Kedah.

Menurut Kerajaan Negeri Kedah, nilai tersebut dikumpulkan bagi tempoh lima tahun, iaitu dari 2021 hingga 2025. Kenyataan sama menghubungkan prestasi tersebut dengan usaha memperkukuh pembangunan industri dan menarik pelabur ke beberapa kawasan ekonomi strategik negeri.

Dalam statistik pelaburan, kelulusan merupakan peringkat penting kerana ia menunjukkan projek telah melepasi proses penilaian dan mendapat kelulusan untuk dilaksanakan. Namun, tempoh antara kelulusan dan operasi sebenar boleh mengambil masa.

Menurut MIDA, projek pembuatan lazimnya mengambil sekitar 18 hingga 24 bulan dari kelulusan sehingga operasi penuh. MIDA melaporkan bahawa 84.9% daripada projek pembuatan kategori tertentu yang diluluskan antara 2021 hingga Disember 2025 telah memasuki peringkat pelaksanaan.

Justeru, RM183.7 bilion lebih tepat digunakan sebagai petunjuk pipeline dan daya tarikan pelaburan Kedah, manakala impak ekonominya perlu dinilai melalui kadar realisasi projek.

Kulim Menjadi Pusat Utama Pelaburan Teknologi Kedah

Salah satu faktor paling jelas dalam prestasi pelaburan Kedah ialah kedudukan Kulim Hi-Tech Park sebagai hab industri berteknologi tinggi.

Menurut MIDA, Kedah merekodkan RM66.2 bilion pelaburan pembuatan diluluskan pada 2021, manakala Kulim Hi-Tech Park sahaja menyumbang RM65.6 bilion atau sekitar 99% daripada jumlah tersebut.

Tahun 2021 merupakan tempoh penting kepada sektor teknologi Kedah. Menurut MIDA, syarikat Austria AT&S memilih Kulim bagi kilang pengeluaran pertamanya di rantau ini melalui pelaburan bernilai RM8.5 bilion untuk pengeluaran printed circuit board dan integrated circuit substrate serta aktiviti berkaitan penyelidikan dan pembangunan.

Pelaburan seperti ini meletakkan Kedah dalam rantaian bekalan E&E dan semikonduktor yang lebih luas, khususnya melalui hubungan industri antara Kulim dan ekosistem teknologi wilayah utara Semenanjung Malaysia.

Pelaburan Kedah Bukan Terhad kepada Satu Tahun

Prestasi selepas 2021 menunjukkan aliran pelaburan terus berlaku walaupun nilainya berubah dari tahun ke tahun.

Menurut MIDA, Kedah mencatatkan RM28.7 bilion pelaburan diluluskan pada 2023, menjadikannya antara lima negeri dengan nilai pelaburan diluluskan tertinggi di Malaysia pada tahun berkenaan.

Bagi 2024 pula, Laporan Prestasi Pelaburan MIDA 2024 merekodkan RM45.8 bilion pelaburan diluluskan di Kedah, melibatkan 223 projek dan potensi penciptaan 9,459 pekerjaan. Kedah merupakan penerima pelaburan tertinggi dalam kalangan enam negeri yang dikategorikan sebagai Less Developed States dalam laporan tersebut.

Pada 2025, prestasi kekal besar walaupun jumlah pelaburan diluluskan lebih rendah berbanding 2024. Menurut Laporan Prestasi Pelaburan MIDA 2025, Kedah menerima RM27.8 bilion pelaburan, merangkumi 397 projek dan berpotensi mewujudkan 14,705 peluang pekerjaan.

Data ini menunjukkan nilai pelaburan tahunan boleh berubah dengan ketara bergantung kepada masa sesuatu projek berskala besar diluluskan. Oleh sebab itu, jumlah kumulatif lima tahun memberi perspektif berbeza daripada membandingkan satu tahun dengan tahun lain sahaja.

Semikonduktor dan E&E Terus Menjadi Sektor Penting

Peranan sektor teknologi dapat dilihat dengan lebih jelas melalui projek yang diluluskan atau sedang dilaksanakan di Kulim.

Menurut MIDA, sebuah projek kemudahan semikonduktor termaju bernilai RM3.51 bilion sedang dibangunkan di Kulim High Tech Industrial Park pada 2025. Kemudahan itu dirancang menghasilkan system-in-package, MEMS dan sensor.

MIDA turut merekodkan perkembangan Ferrotec di Kulim. Menurut MIDA, Ferrotec memulakan pembangunan kemudahan pembuatan teknologi tinggi keduanya pada April 2025 melalui pelaburan tambahan RM1 bilion, menjadikan jumlah pelaburan syarikat tersebut di Malaysia sebanyak RM1.9 bilion.

Gambaran ini menunjukkan bahawa pelaburan Kedah bukan hanya bergantung kepada pembangunan hartanah atau aktiviti konvensional, tetapi mempunyai pendedahan besar kepada pembuatan bernilai tinggi dan ekosistem semikonduktor.

Pelaburan Juga Berkembang di Luar Kulim Hi-Tech Park

Walaupun Kulim merupakan pusat utama, strategi pembangunan Kedah turut melibatkan beberapa kawasan industri baharu.

Menurut Kerajaan Negeri Kedah, kawasan yang diberi perhatian termasuk Kulim Industrial Corridor, Kedah Rubber City dan Bukit Kayu Hitam Special Border Economic Zone.

Sumber rasmi sama menyatakan projek seperti Delapan SBEZ dan Kedah Science & Technology Park telah merekodkan pelaburan awal bernilai sekitar RM1.4 bilion yang sedang direalisasikan.

Perkembangan ini penting kerana pengembangan pusat industri di luar satu lokasi berpotensi menyebarkan aktiviti ekonomi kepada kawasan lain di negeri tersebut. Namun, kesan akhirnya tetap bergantung kepada kadar pelaksanaan projek, penyediaan infrastruktur dan keupayaan kawasan industri berkenaan menarik syarikat susulan.

Adakah Pelaburan RM183.7 Bilion Terus Bermaksud Lebih Banyak Pekerjaan?

Secara asas, peningkatan pelaburan boleh membuka peluang pekerjaan, tetapi hubungan antara nilai pelaburan dan jumlah pekerjaan tidak semestinya satu kepada satu.

Industri semikonduktor dan pembuatan berteknologi tinggi biasanya bersifat capital-intensive, iaitu melibatkan nilai mesin, teknologi dan fasiliti yang tinggi. Oleh itu, projek bernilai berbilion ringgit tidak semestinya menghasilkan jumlah pekerjaan sebanyak industri yang lebih intensif buruh.

Namun, terdapat bukti bahawa projek pelaburan di Kedah mempunyai komponen pekerjaan yang nyata. Pada 2024, MIDA merekodkan 9,459 potensi pekerjaan daripada 223 projek diluluskan di Kedah. Pada 2025, angka itu meningkat kepada 14,705 potensi pekerjaan daripada 397 projek, walaupun nilai pelaburan pada 2025 lebih rendah berbanding tahun sebelumnya.

Perbandingan ini menunjukkan bahawa nilai pelaburan sahaja tidak cukup untuk mengukur manfaat kepada pasaran buruh. Jenis pekerjaan, gaji, kemahiran yang diperlukan dan jumlah pekerja tempatan yang diambil turut perlu dinilai.

Pelaburan Diluluskan Berbeza dengan Pelaburan Direalisasikan

Ini merupakan konteks paling penting apabila menilai angka RM183.7 bilion.

Sebagai contoh, menurut laporan yang disiarkan MIDA mengenai NCIA dan kerajaan negeri Kedah, sebanyak RM11.6 bilion pelaburan direalisasikan di Kedah pada 2023 melalui kerjasama NCIA dengan kerajaan negeri, melebihi sasaran awal RM8.8 bilion. Pelaburan tersebut dilaporkan mewujudkan lebih 3,400 pekerjaan.

Angka ini tidak boleh dibandingkan secara terus dengan RM28.7 bilion pelaburan diluluskan Kedah pada 2023 kerana kedua-duanya mengukur perkara yang berbeza.

Approved investment menunjukkan nilai projek yang memperoleh kelulusan dalam tempoh tertentu, manakala realised investment merujuk kepada projek yang telah bergerak ke tahap pelaksanaan atau pelaburan sebenar berdasarkan definisi agensi berkaitan.

Membezakan kedua-duanya mengelakkan angka pelaburan digunakan di luar konteks.

Mengapa Prestasi Pelaburan Kedah Penting?

Dari perspektif pembangunan ekonomi, angka RM183.7 bilion menunjukkan bahawa Kedah mempunyai pipeline pelaburan yang besar bagi tempoh 2021 hingga 2025.

Kedudukan Kulim dalam ekosistem semikonduktor merupakan salah satu aset utama negeri. MIDA menyenaraikan Kulim Hi-Tech Park bersama ekosistem teknologi Pulau Pinang sebagai antara hab utama Malaysia bagi aktiviti semikonduktor, wafer fabrication, advanced packaging dan pembuatan elektronik industri.

Jika pelaburan diluluskan diterjemahkan kepada operasi sebenar, implikasinya boleh merangkumi permintaan terhadap pekerja berkemahiran, vendor tempatan, logistik, utiliti, hartanah industri dan perkhidmatan sokongan.

Namun, manfaat ini bukan automatik. Ia bergantung kepada pelaksanaan projek, kesediaan tenaga kerja dan kemampuan syarikat tempatan memasuki rantaian bekalan yang dibentuk oleh pelabur besar.

Analisis The Future Research

Analisis The Future Research menunjukkan bahawa pencapaian RM183.7 bilion lebih bermakna apabila dilihat sebagai pembentukan sebuah pipeline industri lima tahun, bukan sekadar satu angka pelaburan yang besar.

Data menunjukkan tiga lapisan perkembangan.

Pertama, Kedah mempunyai anchor industrial cluster yang jelas melalui Kulim Hi-Tech Park, khususnya dalam sektor E&E dan semikonduktor. Rekod RM66.2 bilion pelaburan pembuatan pada 2021 menunjukkan bagaimana beberapa projek berintensif modal boleh mengubah skala keseluruhan prestasi pelaburan negeri.

Kedua, aliran pelaburan tidak terhenti selepas 2021. MIDA merekodkan RM45.8 bilion pada 2024 dan RM27.8 bilion lagi pada 2025, bersama ribuan peluang pekerjaan berpotensi.

Ketiga, cabaran selepas kelulusan ialah conversion iaitu menukar pelaburan yang diluluskan menjadi kilang yang beroperasi, pekerjaan sebenar, vendor tempatan dan hasil ekonomi yang boleh diukur.

Atas sebab itu, indikator prestasi Kedah selepas 2025 tidak seharusnya berhenti pada jumlah pelaburan diluluskan.

Apa yang Perlu Dipantau Seterusnya?

Terdapat beberapa indikator yang boleh digunakan untuk menilai kesan sebenar RM183.7 bilion tersebut.

Pertama ialah kadar pelaksanaan projek. Semakin banyak pelaburan yang diluluskan memasuki fasa pembinaan dan operasi, semakin besar potensi kesannya kepada ekonomi sebenar.

Kedua ialah jumlah dan kualiti pekerjaan sebenar berbanding peluang pekerjaan yang diunjurkan ketika projek diluluskan.

Ketiga ialah penyertaan vendor tempatan dalam rantaian bekalan E&E, semikonduktor dan pembuatan berteknologi tinggi.

Keempat ialah pengembangan aktiviti industri ke kawasan seperti Bukit Kayu Hitam, Delapan SBEZ dan Kedah Science & Technology Park, supaya pertumbuhan industri tidak terlalu tertumpu di Kulim sahaja.

Kesimpulan

Jadi, apakah antara pencapaian kerajaan negeri Kedah?

Satu indikator yang boleh dikenal pasti ialah RM183.7 bilion nilai pelaburan diluluskan sepanjang 2021 hingga 2025, berdasarkan kenyataan rasmi kerajaan negeri Kedah.

Rekod itu disokong oleh beberapa tahun pelaburan berskala besar. Menurut MIDA, Kedah merekodkan RM66.2 bilion pelaburan pembuatan pada 2021. Pada 2024, jumlah pelaburan diluluskan mencapai RM45.8 bilion, manakala pada 2025 sebanyak RM27.8 bilion lagi direkodkan.

Namun, RM183.7 bilion tidak bermaksud semua pelaburan tersebut telah direalisasikan sepenuhnya.

Bagi The Future Research, ukuran seterusnya ialah berapa banyak projek diluluskan yang benar-benar beroperasi, berapa banyak pekerjaan sebenar yang diwujudkan dan sejauh mana pelaburan tersebut membina ekosistem industri tempatan yang berkekalan.