Terengganu merekodkan hasil janaan kerajaan negeri sebanyak RM454.69 juta pada 2025, meningkat dengan ketara berbanding tahun sebelumnya. Menurut Sinar Harian, Menteri Besar Terengganu, Dato’ Seri Ir. Dr. Ahmad Samsuri Mokhtar memaklumkan dalam Persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) pada 23 April 2026 bahawa hasil janaan tersebut meningkat daripada RM267.77 juta pada 2024 kepada RM454.69 juta pada 2025.
Perubahan itu bersamaan pertambahan kira-kira RM186.92 juta atau 69.8% dalam tempoh setahun. Angka ini merupakan salah satu data yang boleh digunakan untuk memahami apa pencapaian kerajaan negeri Terengganu, khususnya dari sudut keupayaan meningkatkan pendapatan yang dijana daripada sumber negeri.
Namun, angka RM454.69 juta perlu dilihat dalam konteks yang betul. Ia bukan keseluruhan hasil kerajaan negeri Terengganu pada 2025. Struktur hasil negeri jauh lebih besar dan merangkumi beberapa kategori pendapatan lain.
Key Takeaways
- Hasil janaan Terengganu meningkat daripada RM267.77 juta pada 2024 kepada RM454.69 juta pada 2025.
- Peningkatan tersebut bersamaan kira-kira 69.8% dalam tempoh setahun.
- Menurut laporan September 2026, hasil tanah dan galian menyumbang RM264 juta daripada sekitar RM454 juta tersebut.
- Keseluruhan hasil Terengganu bagi 2025 dilaporkan sekitar RM1.9 bilion, menunjukkan RM454 juta hanyalah sebahagian daripada struktur hasil negeri.
- Kerajaan negeri sebelum ini menetapkan sasaran supaya hasil janaan Terengganu mencapai RM510 juta menjelang 2030.
Bagaimana Hasil Janaan Terengganu Meningkat pada 2025?
Peningkatan paling jelas dapat dilihat melalui perbandingan tahun ke tahun.
Menurut Sinar Harian, hasil janaan kerajaan negeri Terengganu adalah RM267.77 juta pada 2024 sebelum meningkat kepada RM454.69 juta pada 2025.
Ini menunjukkan pertambahan sekitar RM186.92 juta dalam masa setahun. Berdasarkan kedua-dua angka tersebut, kadar peningkatannya adalah kira-kira 69.8%.
TRDI turut melaporkan pada April 2026 bahawa angka RM454.69 juta merupakan paras tertinggi yang pernah direkodkan kerajaan negeri ketika itu. Laporan tersebut mengaitkan peningkatan berkenaan dengan sebahagian usaha di bawah Pelan Penjanaan Pendapatan Baharu atau New Income Terengganu.
Untuk melihat trend yang lebih panjang, angka 2025 juga boleh dibandingkan dengan prestasi terdahulu.
Menurut Ucapan Belanjawan Terengganu 2025 yang diterbitkan TSIS, hasil janaan negeri pada 2023 ialah RM283.15 juta. Ini bermakna hasil tidak meningkat secara lurus setiap tahun kerana angka 2024 lebih rendah daripada 2023 sebelum melonjak pada 2025.
Konteks ini penting kerana prestasi satu tahun sahaja tidak semestinya menunjukkan trend jangka panjang. Data beberapa tahun diperlukan untuk menentukan sama ada peningkatan pada 2025 boleh dikekalkan.
Dari Mana Datangnya RM454 Juta?
Struktur hasil tersebut memberikan gambaran yang lebih jelas tentang bagaimana Terengganu menjana pendapatan daripada sumber negeri.
Menurut TRDI pada 8 September 2026, hasil cukai, hasil bukan cukai dan terimaan bukan hasil selain pemberian Persekutuan membentuk kira-kira RM454 juta pada 2025.
Daripada jumlah itu, hasil tanah dan galian menyumbang RM264 juta.
DagangNews turut melaporkan angka yang sama berdasarkan kenyataan Ahmad Samsuri, iaitu RM264 juta daripada kutipan berkenaan datang daripada hasil tanah dan galian.
Jika dibandingkan dengan RM454.69 juta, RM264 juta bersamaan kira-kira 58% daripada jumlah hasil janaan tersebut.
Ini menunjukkan tanah dan galian merupakan salah satu komponen yang besar dalam struktur hasil janaan Terengganu pada 2025.
Dari sudut fiskal, komposisi hasil sama penting dengan jumlah keseluruhan kutipan. Sumber pendapatan yang lebih pelbagai boleh membantu mengurangkan risiko apabila kutipan daripada satu sektor mengalami perubahan.
RM454 Juta Bukan Keseluruhan Hasil Terengganu
Salah satu perkara penting apabila membaca angka RM454.69 juta ialah membezakannya daripada keseluruhan hasil kerajaan negeri.
Menurut Sinar Harian, keseluruhan hasil Terengganu bagi 2025 berjumlah sekitar RM1.92 bilion.
Jumlah tersebut merangkumi:
- RM104.9 juta hasil cukai;
- RM282.3 juta hasil bukan cukai; dan
- sekitar RM1.54 bilion terimaan bukan hasil.
Daripada terimaan bukan hasil itu, menurut laporan sama, kira-kira RM1.37 bilion merupakan komponen berkaitan bayaran petroleum.
Pada September 2026, TRDI pula melaporkan keseluruhan hasil negeri pada 2025 sekitar RM1.9 bilion, manakala RM454 juta merujuk kepada hasil cukai, hasil bukan cukai dan terimaan bukan hasil selain pemberian Persekutuan.
Oleh itu, kenyataan bahawa Terengganu “menjana RM454 juta” perlu disampaikan bersama konteks tersebut.
Angka itu berguna untuk mengukur perkembangan hasil yang boleh dijana daripada sumber negeri, tetapi ia tidak bermaksud keseluruhan hasil kerajaan Terengganu pada 2025 hanya RM454 juta.
Bagaimana Prestasi 2025 Dibandingkan dengan Sasaran 2030?
Pencapaian 2025 juga boleh dibandingkan dengan sasaran fiskal jangka sederhana kerajaan negeri.
Menurut dokumen rasmi Ucapan Belanjawan Terengganu 2025, kerajaan negeri menetapkan sasaran supaya hasil janaan negeri mencecah RM510 juta menjelang 2030.
Dokumen tersebut menggunakan hasil RM283.15 juta pada 2023 sebagai angka asas.
Sasaran RM510 juta turut dilaporkan oleh Bernama ketika pembentangan Belanjawan Terengganu 2025 pada November 2024. Sasaran itu merupakan sebahagian daripada beberapa petunjuk jangka sederhana yang ditetapkan kerajaan negeri sehingga 2030.
Jika RM454.69 juta pada 2025 dibandingkan secara terus dengan sasaran RM510 juta, hasil tersebut sudah bersamaan kira-kira 89% daripada sasaran 2030.
Namun, perbandingan ini perlu dibuat dengan berhati-hati.
Kedudukan fiskal tidak hanya ditentukan oleh kemampuan mencapai angka sasaran sekali. Persoalan yang lebih penting ialah sama ada paras hasil yang tinggi dapat dikekalkan untuk beberapa tahun dan sama ada sumber pendapatan semakin pelbagai.
Mengapa Peningkatan Hasil Ini Penting?
Keupayaan sesebuah kerajaan negeri meningkatkan hasil yang dijana daripada sumber sendiri boleh memberikan lebih banyak ruang fiskal untuk membiayai pentadbiran, pembangunan dan perkhidmatan negeri.
Tetapi jumlah kutipan sahaja tidak memberikan gambaran penuh.
Terdapat sekurang-kurangnya tiga perkara yang perlu dinilai bersama.
Pertama ialah konsistensi. Hasil yang tinggi dalam satu tahun perlu dibandingkan dengan prestasi tahun berikutnya untuk mengetahui sama ada pertumbuhan tersebut bersifat berterusan.
Kedua ialah kepelbagaian sumber. Dengan RM264 juta daripada sekitar RM454 juta dikaitkan dengan tanah dan galian, perkembangan sumber pendapatan lain turut penting untuk diperhatikan.
Ketiga ialah struktur keseluruhan kewangan negeri. Dengan keseluruhan hasil 2025 sekitar RM1.9 bilion dan komponen terimaan bukan hasil yang besar, prestasi RM454 juta perlu dianalisis dalam gambaran fiskal negeri secara keseluruhan.
Analisis The Future Research
Analisis The Future Research terhadap data tersebut menunjukkan bahawa nilai utama pencapaian RM454.69 juta pada 2025 bukan sekadar kerana jumlahnya lebih besar berbanding tahun sebelumnya.
Perkara yang lebih signifikan ialah kadar peningkatannya.
Daripada RM267.77 juta pada 2024 kepada RM454.69 juta pada 2025, Terengganu meningkatkan hasil janaan hampir 70% dalam tempoh satu tahun berdasarkan angka yang dilaporkan oleh Sinar Harian.
Pada masa yang sama, data daripada TRDI menunjukkan hasil tanah dan galian sahaja menyumbang RM264 juta.
Ini menimbulkan satu indikator penting untuk dipantau selepas 2025: sejauh mana sumber hasil negeri dapat dipelbagaikan sambil mengekalkan jumlah kutipan yang tinggi.
Sasaran RM510 juta menjelang 2030 pula menyediakan benchmark yang jelas. Namun, ukuran prestasi yang lebih lengkap bukan sekadar sama ada RM510 juta dapat dicapai, tetapi bagaimana hasil itu dijana dan sama ada pertumbuhan tersebut boleh dikekalkan.
Dalam konteks ini, rekod satu tahun menunjukkan kapasiti menjana hasil, manakala prestasi beberapa tahun akan menunjukkan daya tahan fiskal negeri.
Apa yang Perlu Dipantau Seterusnya?
Selepas pencapaian 2025, sekurang-kurangnya empat indikator wajar diperhatikan.
Pertama, jumlah hasil janaan pada 2026 dan tahun-tahun berikutnya untuk mengetahui sama ada paras RM454 juta dapat dikekalkan.
Kedua, bahagian tanah dan galian dalam keseluruhan hasil janaan. Pada 2025, kategori ini menyumbang RM264 juta menurut TRDI.
Ketiga, perkembangan sumber pendapatan baharu di bawah strategi New Income Terengganu.
Keempat, kemajuan terhadap sasaran RM510 juta menjelang 2030 yang dinyatakan dalam Ucapan Belanjawan Terengganu 2025.
Pemantauan terhadap indikator ini akan memberikan gambaran yang lebih tepat tentang sama ada peningkatan 2025 merupakan lonjakan sementara atau sebahagian daripada perubahan struktur hasil negeri.
Kesimpulan
Jadi, apakah antara pencapaian kerajaan negeri Terengganu?
Dari sudut prestasi kewangan, satu pencapaian yang boleh dikenal pasti melalui data ialah peningkatan hasil janaan Terengganu kepada RM454.69 juta pada 2025, berbanding RM267.77 juta pada 2024.
Menurut Sinar Harian, angka tersebut diumumkan dalam Persidangan DUN Terengganu pada April 2026 dan mewakili peningkatan yang ketara berbanding tahun sebelumnya.
Pada masa yang sama, TRDI melaporkan bahawa RM264 juta daripada sekitar RM454 juta itu datang daripada hasil tanah dan galian, sementara keseluruhan hasil negeri pada 2025 mencecah sekitar RM1.9 bilion.
Ini bermakna pencapaian RM454 juta perlu dibaca sebagai satu indikator peningkatan keupayaan menjana hasil negeri, bukan sebagai gambaran keseluruhan kewangan Terengganu.
Bagi The Future Research, ukuran seterusnya ialah sama ada pertumbuhan tersebut dapat dikekalkan, sumber hasil dapat dipelbagaikan dan sasaran RM510 juta menjelang 2030 dapat didekati melalui struktur pendapatan yang semakin mampan.