Peningkatan caj khidmat hutang kepada RM61 bilion membawa persoalan tentang kemampuan kerajaan memperluas pembangunan sambil memenuhi tanggungjawab kewangannya. Pengerusi Perikatan Nasional, Datuk Seri Dr Ahmad Samsuri Mokhtar, membangkitkan perkara ini ketika membahaskan Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat pada 15 Oktober 2026.
Berdasarkan Hansard Dewan Rakyat, beliau melihat kemampuan membiayai pembangunan sebagai ukuran penting kemampanan fiskal, selain penurunan defisit. Isunya ialah ruang yang masih tersedia untuk memenuhi keperluan rakyat apabila komitmen pembayaran meningkat.
Untuk menilai teguran tersebut, tiga perkara perlu dibezakan: jumlah hutang terkumpul, caj khidmat hutang tahunan dan dana pembangunan. Ketiga-tiganya berkaitan, tetapi mempunyai fungsi serta ukuran yang berlainan.
Key Takeaways
- RM61 bilion merujuk unjuran caj khidmat hutang bagi 2027, bukan keseluruhan hutang negara.
- Tambahan caj hutang yang dibangkitkan lebih besar daripada tambahan peruntukan pembangunan.
- Peruntukan pembangunan masih meningkat dalam perbandingan tersebut.
- Penilaian perlu melihat hasil kerajaan dan manfaat projek, selain pertambahan perbelanjaan.
Apa yang Dipersoalkan Pengerusi Perikatan Nasional?
Dr Ahmad Samsuri mempersoalkan keseimbangan pertumbuhan komitmen hutang dengan kemampuan menambah pembangunan.
Menurut TRDI, beliau membandingkan kenaikan bayaran khidmat hutang daripada RM57.3 bilion kepada RM61 bilion dengan pertambahan peruntukan pembangunan daripada RM81 bilion kepada RM83 bilion.
Perkara yang dibandingkan ialah tambahan perbelanjaan, bukannya dakwaan bahawa keseluruhan caj hutang melebihi keseluruhan pembangunan. Perbezaan ini menentukan cara kita membaca hujah beliau.
Pada asasnya, teguran itu mengangkat persoalan kos peluang. Apabila lebih banyak sumber diperlukan untuk komitmen sedia ada, keputusan menambah program atau projek baharu memerlukan pertimbangan lebih ketat. Namun, kesannya bergantung juga pada perubahan hasil dan keutamaan perbelanjaan kerajaan.
Caj Khidmat Hutang Berbeza daripada Jumlah Hutang
Menurut takrif dalam Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023, bayaran khidmat hutang meliputi faedah atau kadar keuntungan serta perbelanjaan lain berkaitan pinjaman yang ditanggung kerajaan.
Secara mudah, hutang terkumpul ialah baki pinjaman, manakala caj khidmat hutang ialah kos berkaitan pembiayaan tersebut. Bayaran balik pokok pinjaman pula merupakan komponen berasingan.
Perbezaannya menyerupai pembiayaan sebuah aset: baki pembiayaan, kos pembiayaan tahunan dan bayaran pokok tidak boleh disamakan. Oleh itu, angka RM61 bilion tidak menunjukkan kerajaan hanya mempunyai hutang sebanyak jumlah tersebut.
Angka Belanjawan 2027 juga perlu dibaca sebagai unjuran. Jumlah sebenar yang dibayar sepanjang tahun hanya boleh dinilai melalui laporan pelaksanaan dan penyata kewangan apabila tersedia.
Membaca Angka Perbandingan dengan Tepat
Angka yang dibangkitkan dalam perbahasan boleh disusun seperti berikut.
| Komponen | Angka Asas Perbandingan | Anggaran 2027 | Pertambahan |
|---|---|---|---|
| Caj khidmat hutang | RM57.3 bilion | RM61 bilion | RM3.7 bilion |
| Peruntukan pembangunan | RM81 bilion | RM83 bilion | RM2 bilion |
Sumber angka: TRDI.
Berdasarkan angka dibundarkan ini, pengiraan pertambahan berbanding asas menunjukkan caj khidmat hutang meningkat sekitar 6.5%, manakala pembangunan bertambah kira-kira 2.5%.
Ini menunjukkan komitmen pembiayaan berkembang lebih pantas dalam perbandingan tersebut. Namun, peruntukan pembangunan tetap bertambah. Menyebut pembangunan telah dipotong berdasarkan jadual ini akan menghasilkan gambaran yang salah.
Perbandingan nominal juga belum mengambil kira perubahan kos pelaksanaan. Untuk mengetahui keupayaan sebenar membina kemudahan, penilaian perlu memasukkan skop projek, harga kontrak dan kemajuan fizikal.
Analisis TFR tentang Ruang Pembangunan
Analisis The Future Research terhadap perbandingan tersebut menunjukkan bahawa isu utamanya ialah kemampuan menambah pembangunan selepas memenuhi komitmen kewangan, bukan pertambahan caj hutang semata-mata.
Dua keadaan boleh menjelaskan mekanismenya. Jika hasil kerajaan berkembang lebih cepat daripada tanggungan, peningkatan caj hutang masih boleh berlaku bersama peluasan pembangunan. Sebaliknya, jika hasil tidak menampung pertambahan komitmen, kerajaan berdepan pilihan lebih sukar tentang perbelanjaan atau pembiayaan tambahan.
Ini ialah penerangan analisis, bukan ramalan tentang kutipan hasil 2027. Ia menunjukkan mengapa penilaian fiskal perlu menghubungkan komitmen, hasil dan keputusan perbelanjaan.
Nisbah tambahan caj hutang kepada tambahan pembangunan boleh menarik perhatian, tetapi tidak memberitahu projek mana paling mendesak atau perbelanjaan mana paling berkesan. Untuk menjawab persoalan itu, data pada peringkat program diperlukan.
Dengan kata lain, kebimbangan yang dibangkitkan wajar diuji melalui bukti pelaksanaan. Pertambahan peruntukan perlu menghasilkan akses perkhidmatan yang lebih baik, sementara tanggungan kewangan perlu kekal mampu diurus.
Mengapa Komposisi Belanjawan Penting?
Menurut Bernama berdasarkan laporan Kementerian Kewangan, Belanjawan 2027 menganggarkan RM376.8 bilion untuk perbelanjaan mengurus dan RM83 bilion untuk pembangunan. Caj khidmat hutang berada dalam komponen mengurus dan diunjurkan mewakili 16.2% daripadanya.
Oleh itu, mengurangkan komitmen pembiayaan bukan satu-satunya perkara yang menentukan ruang pembangunan. Kerajaan turut perlu memenuhi keperluan operasi perkhidmatan awam dan menilai keutamaan perbelanjaan lain.
Pemisahan ini juga menunjukkan mengapa dana pembangunan tidak boleh dianggap satu-satunya perbelanjaan yang bermanfaat kepada rakyat. Sebuah hospital memerlukan pembinaan, tetapi perkhidmatannya turut bergantung pada petugas, bekalan dan penyelenggaraan.
Penilaian yang menyeluruh perlu menghubungkan kos membina kemudahan dengan kos mengoperasikannya. Projek yang siap tanpa sumber operasi mencukupi mungkin gagal memberikan manfaat seperti dirancang.
Tiga Pilihan untuk Memperkukuh Penilaian Fiskal
Sebagai cadangan editorial, penilaian terhadap isu ini boleh diperkukuh melalui tiga tindakan yang boleh dilaksanakan oleh pihak berkaitan.
Pertama, Kementerian Kewangan boleh menyediakan perbandingan yang mudah dijejaki antara anggaran asal, anggaran disemak dan perbelanjaan sebenar. Jadual yang konsisten membantu pembaca mengenal pasti sama ada perubahan berpunca daripada pembiayaan, hasil atau pelarasan keutamaan.
Kedua, kementerian pelaksana boleh menghubungkan laporan kewangan projek dengan hasil perkhidmatan. Bagi kemudahan kesihatan, misalnya, penilaian boleh melihat sama ada kemudahan beroperasi dan memenuhi keperluan pengguna, selain jumlah wang dibelanjakan.
Ketiga, penilaian projek baharu boleh menjelaskan kos sepanjang hayat, termasuk operasi dan penyelenggaraan. Langkah ini membantu mengelakkan keputusan yang hanya menumpukan kos pembinaan awal.
Cadangan ini tidak mengandaikan mekanisme sedia ada langsung tiada. Tujuannya ialah memperkukuh kebolehbandingan serta kegunaan maklumat untuk menilai tekanan fiskal. Pelaksanaan juga memerlukan definisi data yang seragam dan keupayaan pelaporan agensi.
Perbincangan tentang mutu perancangan pembangunan turut berkait dengan artikel TFR mengenai cadangan pembangunan dalam RMK13. Kedua-dua isu bertemu pada persoalan bagaimana sumber awam diterjemahkan kepada hasil yang dapat dinilai.
Ukuran Seterusnya ialah Pelaksanaan
Selepas perbahasan belanjawan, perhatian perlu beralih kepada jurang antara perancangan dan hasil sebenar.
Kutipan hasil menunjukkan sumber yang tersedia. Pembayaran khidmat hutang menunjukkan komitmen yang perlu dipenuhi. Perbelanjaan pembangunan dan kemajuan fizikal pula membantu menilai kemampuan melaksanakan projek.
Indikator ini perlu dibaca bersama. Perbelanjaan projek yang rendah mungkin memerlukan penjelasan tentang kelewatan, manakala perbelanjaan tinggi masih perlu disemak terhadap kemajuan kerja. Begitu juga, peningkatan hasil perlu dinilai bersama perubahan tanggungan kerajaan.
Kesimpulan bahawa projek tertentu terjejas akibat hutang memerlukan bukti keputusan peruntukan atau pelaksanaan. Data agregat berfungsi sebagai isyarat untuk penelitian, sementara rekod projek membantu menjelaskan kesan sebenar kepada masyarakat.
Menghubungkan Disiplin Fiskal dengan Keperluan Rakyat
Teguran Pengerusi Perikatan Nasional menonjolkan keperluan menilai kemampuan pembangunan ketika komitmen kewangan meningkat. Perbandingan yang dibangkitkan menunjukkan pertambahan caj hutang lebih besar daripada tambahan pembangunan, tetapi tidak menunjukkan keseluruhan peruntukan pembangunan berkurang.
Persoalan dasarnya ialah bagaimana kerajaan boleh memenuhi tanggungjawab pembiayaan sambil meningkatkan mutu perkhidmatan dan kemudahan. Jawapan memerlukan pengurusan hasil, pemilihan projek serta pelaporan yang membolehkan manfaat perbelanjaan dinilai.
Bagi rakyat, disiplin fiskal perlu diterjemahkan kepada kemampuan kerajaan menyediakan keperluan hari ini tanpa mengabaikan tanggungan masa hadapan. Maka, ukuran seterusnya ialah pelaksanaan Belanjawan 2027: adakah perbelanjaan mengikut perancangan, projek mencapai tujuannya dan sumber awam digunakan dengan berkesan? Penilaian tersebut lebih bermakna daripada menjadikan satu angka sebagai keputusan menyeluruh tentang prestasi kerajaan.